Kategori: Köşe Yazıları

Alsancak Kordon’da, geçmişin ve şimdinin buluştuğu bir akşamüstü. Hava hafif serinlemeye başlamış; Kordon’un banklarında oturanların arasına sonbaharın ilk rüzgarları doluyor. Bir yanda denizin durgun yüzeyinde yansıyan şehir ışıkları, diğer yanda ise Gediz Nehri’nde yükselen kirlilik alarmı.

Burası eskiden, şehrin kalbinde bir nefes molası gibiydi; şimdi ise endişenin ve tartışmanın merkezi. Gediz Nehri, tarihte birçok medeniyete hayat vermiş, verimli topraklarıyla ünlü bir su yolu olarak Ege’nin can damarıydı. Ama nehrin bugünkü halini görünce, geçmişin topraklarına değil, kim bilir hangi kimyasal karışımların beslediği bir canavara bakıyor gibiyiz.

Son yıllarda, Gediz Nehri’nin temizliği ciddi bir sorun haline geldi. Nehrin suları her yaz mevsiminde biraz daha kirleniyor, koku ve renk değişimleri Menemen’den Manisa’ya kadar hissediliyor. Nehrin kıyısındaki köylerde yaşayan insanlar, çocukluklarında üzerinde oyunlar oynadıkları suyun artık tanınmaz halde olduğunu söylüyorlar. Uzmanlar ise bu kirlenmeyi altyapı eksikliklerine, sanayi atıklarına ve kontrolsüz tarımsal faaliyetlere bağlıyorlar.

Gediz’in bu hüzünlü senfonisi, aslında nereye baktığımızı bilmediğimiz bir aynadan yansıyor bize. Yıllardır sürdürülen projeler, düzenlenen toplantılar ve yapılan açıklamalar bir türlü kalıcı bir çözüm getiremedi nehre. Çevre ajansları ve yerel yönetimler elbirliğiyle topu birbirine atıyor; sonuçta ise Gediz, sadece akademik raporlarda ve haberlerde varlığını sürdüren bir trajediye dönüşüyor.

Menemen’de yaşayan Ayşe Hanım, her sabah evinin penceresinden nehre bakarken iç çekiyor. “Eskiden bu suları içme suyu olarak kullandığımızı hatırlıyorum,” diyor. Şimdiyse, çocuklarının bu nehirde yüzmelerine izin vermek bir yana, yanına yaklaşmalarını bile istemiyor. Kirliliğin sadece nehrin suyunu değil, bölgedeki tarımı ve doğal yaşamı da tehdit ettiğini düşünüyor.

Peki, bu kirli meselede kim suçlu, kim mağdur? Elbette, parmakla gösterilecek tek bir fail yok; ancak ortada bir şey kesin: Gediz her geçen gün biraz daha yok oluyor, biz ise sadece izliyoruz. Kirlilik seviyelerinin artışıyla birlikte, nehirdeki ekosistem de ciddi anlamda zarar görüyor. Balıklar, kuşlar yani suyun geriye kalan tüm sakinleri sessizce kaybolurken, buradan çıkar sağlamak isteyenler ise ellerini ovuşturuyor.

Ancak bu felaketten çıkar sağlayanlar, nehrin sonuna kadar tükenmesini bekleyemeyeceklerini anlamalılar. Çünkü Gediz’in sorunu sadece suyun bulanıklığı değil, aynı zamanda insanlığın körlüğü. Bugün Gediz’i kirletenler, yarın kendi su kaynaklarının da aynı tehlikeyle karşı karşıya kalabileceğinden bihaber olabilirler ama tarihi ihmal suya yazılmıyor.

Sonbaharın serin akşamında Kordon’un sesiz huzurunda otururken, aklıma şöyle bir soru geliyor: Nehirleri korumak için kaç sonbahar more geçmesi gerekiyor? Gediz’in çığlıklarına kulak vermek yerine, onu sadece kuru bir çizgi olarak haritalara işleyenler, belki de nehrin sonbaharını beklemeden harekete geçmeli.

Belki de bizler, Gediz’in kaderini değiştirebilecek güce sahip olduğumuzu fark etmeli ve bunu seslendirmeliyiz. Eğer bir gün Gediz tekrar tertemiz akarsa, işte o zaman Menemen’den Manisa’ya kadar herkesin yüzü gülecek. Ama o gün gelene kadar, Gediz’in kirli senfonisi yankılanmaya devam edecek.

— Demir Köseoğlu · Köşe yazarı

Sabahın erken saatlerinde Menemen’in çarşısı henüz hareketlenmeden, Gediz Nehri’nin kenarındaki çay bahçesinde oturuyorum. Bir yandan çayımı yudumluyorum, diğer yandan nehrin üstünden geçen ince dumanı izliyorum. Yan masada, yaşlı bir çift, kirlilikten dert yanıyor. “Eskiden buralarda gençler yüzerdi,” diyor adam, “şimdi ise suyun rengi griye döndü.”

Gediz Nehri, Ege’nin yeşil çocuğu, tarihin her döneminde hayat verdiği topraklarla önemini korumuştur. Ancak son yıllarda artan sanayi atıkları ve aşırı kimyasal kullanımı, nehrin suyunu zehre çevirmiş durumda. Menemen’den Manisa’ya kadar uzanan kirlilik, bölge halkını tedirgin ediyor. Yetkililer ise sorunun ciddiyetinin farkında, ama çözümde yavaş kalıyorlar. Su kalitesi raporları ardı ardına alarm veriyor, ancak ne yazık ki bu raporlar da kâğıt üzerinde kalmaya mahkûm görünüyor.

Eskiden bağların, bahçelerin arasında usulca akan Gediz, bugün ağır kimyasallar ve yoğun kirlenme nedeniyle nefes almakta zorlanıyor. Yerel yönetimler su arıtma tesislerini işaret ederken, nehir kenarındaki köylerde yaşayanlar her geçen gün daha da tedirgin. “Bu suyla tarla suluyoruz,” diyor bir çiftçi, “ama aynı zamanda bu su yüzünden mahsulümüzün kalitesi düşüyor.”

Bu kirlenmenin asıl sorumlusu kim? Sanayi işletmeleri mi, yeteri kadar denetim yapmayan yerel otoriteler mi, yoksa günlük yaşamın akışında unutulan çevresel değerler mi? Herkes topu başkasına atarken; doğa, sessiz kalarak kendi diliyle cevap veriyor: Rengi değişen su, azalan balık popülasyonu ve kötü koku.

İroni şu ki, Gediz’in kirliliği dile geldiğinde, herkes elini taşın altına koymakta gönülsüz. Sanayiciler, “ekonomik gereklilik,” diyor. Yerel idareciler, “kaynak yetersiz,” bahanesine sığınıyor. Bu arada, Gediz sessizce çığlığını sürdürüyor.

Menemenli Hakan Abi, çarşıda gevrek satarken yoldan geçenlere sesleniyor: “Şu kara suya bir baksanıza, eskiden buradan su içerdik, şimdi içmeye korkuyoruz.” Hakan Abi gibi birçok kişi, bu kirlilikten günlük yaşamda doğrudan etkileniyor. Balıkçılar avlanamaz, çiftçiler mahsullerini satamaz hale geliyor.

Sonuç olarak, Gediz sadece bir nehir değil; yaşamın ta kendisi. Ancak özensizliğimiz ve ihmalkârlığımız yüzünden, bu yaşam kaynağı hızla tükeniyor. Gediz’i kaybedersek ne menemenli çiftçi ne de Karşıyaka taraftarı eskisi gibi rahat nefes alabilir. Asıl soru şu: Doğanın bize sunduğu bu bedava hediyeyi ne kadar daha hor kullanacağız? Yarının Gediz’ini düşünmeden bugünü tüketmek, gelecekte nehrin hikayesini sadece eski fotoğraflarda görmemize neden olacak.

— Cengiz Akın · Köşe yazarı

Geçen gün Bayraklı’daki Halk Park açılışında bir kıvılcım çaktı. Başkan Cemil Tugay’ın sözleri, görev süresine dair bir veda niteliğindeydi.

“Bu parkın açılışında sizinle olmaktan gurur duyuyorum,” dedi Tugay. Ardından ekledi: “Görevimin son günlerinde böyle bir projeyi tamamlamak, beni mutlu ediyor.”

Bunu duyar duymaz salondaki herkesin nefesi kesildi. Ne demek istiyordu başkan? Vedası mıydı bu, yoksa bir vedanın başlangıcı mı?

Öyle ya, İzmir’de siyaset her daim hararetli. Çayın demlendiği, kahvenin köpürtüldüğü bu topraklarda bir başkanın sözleri kısa sürede dedikodu kazanına atılır. Tugay’ın bu sözleri, meydanlarda yankı buldu.

Bir esnaf arkadaşım anlattı. “Başkanımızın park açılışındaki konuşmalarını duyduk,” dedi. “Acaba politikanın kirli sularına kapılmak istemediği için mi böyle konuştu?” diye düşündü.

Siyaset, hele ki yerel siyaset, ince bir ipte cambazlık yapmak gibidir. Eğer bir yere varmazsan, yere çakılırsın. Tugay’ın sözleri bu cambazlığın ne kadar zor olduğunu bir kez daha gösterdi.

Bir an durup düşündüm. Acaba Cumhuriyet tarihimizden hangi liderler, benzer bir vedayı asla söyleyememişlerdi? Çetin Altan’ın meşhur bir sözü vardır: “Görülmemiş bir utanç bu, insan kendine bir çıkış yolu arar…”

Evet, Tugay belki de bu çıkış yolunu arıyordu. Görkemli açılışlarda, gölgelerde kalmak yerine halkla iç içe olmak istiyordu.

Geçmişten bugüne, her başkanın gitmek istediği yerler farklı olmuştur. Kimi daha çok proje, kimi ise daha fazla insan kazanmak ister.

Tugay’ın dediklerine geri dönersek, bu sözler aslında bir başlangıcın habercisi de olabilir. Belki de İzmir’e dair daha büyük hayalleri, planları vardır.

Küçük bir mahalle ablasının dediği gibi: “İçindeki deniz durulmaz. Bir kalp vuruşuyla tekrar dalgalanır.”

Sonuçta, halkın gözünde siyasiler birer kahraman ya da düşman değildir. Onlar, sıradan insanların sıradan yaşamlarını daha yaşanabilir kılmak için çaba gösteren figürlerdir.

Cemil Tugay’ın veda gibi sözleri, İzmir’in geleceği için belki de yeni bir umut ışığıdır. Evet, belki de halk onu dinledi ve anlayacak.

Bakalım önümüzdeki günler ne getirecek? İzmir’in siyaseti, her daim sürprizlerle doludur. Bir anda esen poyraz, tüm denizi değiştirebilir. Tugay’ın bu sözlerindeki derinliği bizler çok geçmeden göreceğiz.

Neticede, her veda bir başlangıçtır… İzmir’in kalbinde yeni bir sayfa açmak için bir davetiye.

Kimi zaman en güzeli, bir fincan çayın ardından dostlarla edilen sohbetlerdir. İster siyasetten ister başka bir şeyden bahsedilsin, her şey kendi yolunu bulur. Tugay’ın sözleri bu sohbetlerin yeni konusu olacak gibi…

Ve unutmadan, Anadolu’nun bir sözü vardır: “Dertli yerin gazeli mağripten okunur.” İzmir’in yeni derdinin gazeli de yakında kulaktan kulağa dolanacak. Bekleyelim ve görelim…

— Yalçın Özatay · Köşe yazarı

Konak meydanında hafif bir rüzgar esiyor, sabah güneşi binaların duvarlarına vururken belediye binasının önünde bir kalabalık toplanmış. Ellerinde tuttukları kırmızı kartlar, sessiz bir çığlık gibi havada dalgalanıyor. Her kartın arkasında bir hikaye, bir aile, bir umut var. Memurlar, ödenmeyen alacakları için seslerini duyurmak istiyor.

İzmir’de Konak Belediyesi, tarih boyunca kentin kalbi olmuştur. Burası, hem ticari hem de sosyal hayatın merkezi, tarihin tanığıdır. Ancak bugün, bu tarihi binanın önünde toplanan memurların talepleri geçmişten çok bugüne dair. Ödenmeyen maaşlar, geciken ödemeler ve yaşam mücadelesi, kağıt üstündeki sözlerle çözülmeyi bekliyor.

Belediye, kent yönetiminde önemli bir role sahip. Ancak ekonomik sıkıntılar, yerel yönetimlerin üzerindeki baskıyı artırıyor. Kemer sıkma politikaları, tasarruf tedbirleri derken, en temeldeki memur bile bu yükün altında eziliyor. Ülke genelindeki ekonomik dalgalanmalar, umudu ve istikrarı tehdit ediyor. Bu yüzden Konak’taki memurlar da çareyi kırmızı kartla protesto etmekte buluyor.

‘Bir belediye çalışanı olarak sesimizi duyurmak zorundayız,’ diyor Konak’ta uzun yıllardır görev yapan Hatice. ‘Biz sadece emeğimizin karşılığını istiyoruz. Ailelerimiz var, sorumluluklarımız var. Her ay geciken maaşlarımızla nasıl geçineceğiz?’ diye ekliyor. Hatice’nin sesi, Konak Meydanı’ndan yükselen çok sayıda sesin sadece bir tanesi. Bu sesler, bir araya geldiğinde güçlü bir yankı yaratıyor.

Yerel yönetimlerin ekonomik sıkıntıları, çalışanları doğrudan etkiliyor. Belediyeler, devletin küçük birer parçası olarak büyük bütçe kısıtlarıyla mücadele ediyor. Ancak, yönetimlerin bu tür sorunlara karşı bir çözüm üretmesi, bir plan geliştirmesi gerek. Bu tür eylemler, yalnızca geçici bir rahatlık sağlamakla kalmaz, aynı zamanda toplumun dikkatini de çeker.

Peki, kırmızı kart gösterisinden sonra ne olacak? Başkan Mutlu, bu sesleri duyacak mı? Veya duyup duymadığını nasıl anlayacağız? İşte burada, sorulması gereken asıl soru: Bu kırmızı kartlar, sadece kağıt parçası mı yoksa gerçek bir değişimin işareti mi? Fakat unutulmamalıdır ki gerçek değişim, sadece ses çıkarmakla değil, aynı zamanda bu seslerin karşılık bulmasıyla mümkün olur.

Konak meydanındaki kırmızı kartlı eylem, bir uyarıdır. Memurlar, yerel yönetimlerin bu çağrıyı duymasını istiyor. ‘Ben buradayım, ben varım’ demek istiyorlar. Bu kırmızı kartlar, belki de sadece bugün için değil, önümüzdeki günlerde de konuşulacak. Eğer sesleri duyulmazsa, acaba başka hangi renklerle hangi eylemler ortaya çıkacak? Sorular cevapsız kalırsa, daha kaç kırmızı kart gösterilecek?

— Sıdıka Mendilci · Köşe yazarı

Bu hafta Ege Üniversitesi’nin Bornova kampüsü, binlerce yeni öğrenciye ev sahipliği yapmaya başladı. Her yıl olduğu gibi bu yıl da kampüs sezonunun açılması, İzmir’de heyecanla karşılandı. Yeni gelen öğrenciler, üniversitenin genişleyen ve çeşitlenen olanaklarıyla ilk kez tanışırken, İzmir’in kendine özgü yaşam tarzına adapte olmaya çalışıyorlar.

İzmir’in renkli sosyal yaşamı, Ege Üniversitesi’ne yeni adım atan öğrenciler için büyük bir çekim merkezi oluşturuyor. Özellikle Türkiye’nin farklı bölgelerinden gelen gençler, İzmir’in rahat, samimi ve özgür ruhunu ilk elden deneyimleme şansı buluyor. Yurtlar, apartlar ve kiralık evler, gençlerin şehre entegre olmalarını kolaylaştıracak şekilde konumlanmış durumda. Ancak, konut fiyatlarındaki artış, birçok öğrenci ve aile için önemli bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor.

Ege Üniversitesi’nin rektörlüğü, bu yıl öğrenci yaşam kalitesini artırmak için çeşitli yenilikler getirdi. Yeni spor tesisleri, kütüphane saatlerinin genişletilmesi ve öğrenci kulüplerine artan destek gibi adımlar, kampüs yaşamını zenginleştirmeye yönelik atılmış önemli adımlar arasında yer alıyor. Üniversite yetkilileri, “Eğitim sadece dört duvar arasında değil, öğrencilerimizin sosyal ve kültürel gelişimleri de önceliğimiz.” diyerek bu yeniliklerin önemine dikkat çekti.

İzmir’de son yıllarda artan konut fiyatları, üniversite öğrencileri için büyük bir sorun teşkil ediyor. Bornova ve çevresinde kiralar, son altı ayda yüzde 15 civarında artış gösterdi. Öğrenciler, ekonomik koşullar altında konut bulmakta zorlanırken, üniversite çevresindeki esnaf da bu durumdan nasibini alıyor. Kira yükünün artması, öğrencilere sağlanan hizmetlerin fiyatlarına da yansıyor. Özellikle cafeler, büfeler ve yurtlar, artan maliyetlerden dolayı fiyatlarını tekrar gözden geçirmek zorunda kalıyor.

Ancak bu artışlara rağmen, İzmir’in öğrencilere sunduğu sosyal fırsatlar, şehrin cazibesini her zaman daha da artırıyor. Alsancak sokakları, Kordon’daki yürüyüş yolları ve hafta sonları Urla’ya, Çeşme’ye uzanan kısa kaçamaklar, öğrencilerin şehir hayatına hızlıca adapte olmalarını sağlıyor. İzmir’in ulaşım alternatifleri ve öğrencilere sağladığı indirimli tarifeler de şehrin yaşam standartlarının yüksek olmasına katkıda bulunuyor.

Yeni üniversite dönemi, İzmir ekonomisine de olumlu yansımaktadır. Yerel esnaf, öğrencilerin geri dönüşüyle birlikte satışların canlanacağından umutlu. Özellikle kafe ve restoran sahipleri, öğrencilerin sosyalleşme ihtiyacına hitap eden mekanlar sunarak yeni dönemde kazançlarını artırmayı hedefliyor. “Öğrenciler bizim için çok önemli, onların rahatı için elimizden geleni yaparız.” diyor Bornova’da bir kafe işletmecisi.

Her şey bir yana, öğrencilerin en büyük beklentisi kaliteli bir eğitim almaktır. Ege Üniversitesi’nin akademik kadrosu, bu yıl da yeni projeler ve araştırmalarla öğrencilerin ufkunu açmayı hedefliyor. Farklı bölümlerde düzenlenen seminerler, konferanslar ve çalıştaylar, öğrencilerin teorik bilgilerini pratik uygulamalarla pekiştirmelerine olanak tanıyacak.

İzmir ve Ege Üniversitesi yeni dönem için hazır görünüyor. Ege’nin gençleri, sadece eğitimde değil, sosyal ve kültürel alanlarda da önemli adımlar atmaya hazırlanıyor. Yeni akademik yılın, öğrencilere, akademisyenlere ve tüm İzmir’e hayırlı olmasını diliyoruz. Eğitim ve gelişim dolu bir yıl olmasını umuyoruz.

— Mert Kıyak · Köşe yazarı

Bornova’nın hareketli bir sokağına adım attığımda, okul sezonunun başlamasıyla tezgahlar dökülmüş, kırtasiye dükkanlarının önünde kuyruklar uzamıştı. Bir yanda çocuğunu okul servisine bindirmek için bekleyen anne babalar, diğer yanda çantalarını dolduran öğrenciler… Bugün yine İzmir’in gündeminde eğitim vardı.

Eğitim yılı başlarken velilerin en büyük derdi, masrafların her geçen gün artması. İzmir’de birçok aile, bu yükün altında ezilmemek için çabalıyor. Geçen yılın kırtasiye alışverişi faturalarını hatırlayanlar, bu yılın fiyatlarını görünce adeta şok geçiriyor. Kaleminden defterine, çizgisinden boyasına, her kalemin fiyatı neredeyse iki katına çıkmış durumda.

Servis ücretleri deseniz, onlar da aynı durumda. İzmir’in semtlerinden okula giden çocuklar için servis ayarlamak adeta bir lüks haline gelmiş. Özellikle iki veya daha fazla çocuğu olan aileler için bu yük, omuzlanacak gibi değil. Muharrem Bey, iki çocuğunu da aynı servise kaydetmeye çalışırken, geçen yılın neredeyse iki katı olan fiyat karşısında ne yapacağını bilemez haldeydi.

Veliler, eğitim hakkının ulaşılabilirliği üzerine düşünürken, yerel yönetimler ve ilgili kurumlar ise bu konuda yeterince adım atmıyor gibi. Yıllardır konuşulan ama bir türlü çözülmeyen bu mesele, her yeni okul yılı başında daha da belirginleşmekte. Artan enflasyon, döviz kurları, tedarik zincirlerindeki sorunlar; her biri ayrı bir etken olarak fiyatları şişiriyor.

Ancak bu krizin ortasında, asıl mağduriyeti yaşayanlar çocuklar ve onların aileleri. Velilerin bu süreçteki talepleri oldukça basit: Daha makul fiyatlar ve kolaylaştırıcı önlemler. Fakat bu taleplerin karşılanabilmesi için kimin ne yaptığını sorgulamak gerekiyor. Okullar mı, servis firmaları mı, kırtasiyeciler mi suçlu? Yoksa bu üçgenin tümü mü? Herkesin parmağı birbirine dönüyor ama çözüm arayan yok.

Bornova’da Ayşe Hanım, bir devlet okulunda öğretmen. Her gün öğrencilerinin gözlerindeki umudu ve ailelerinin yüzlerindeki kaygıyı görüyor. “Çocuklar ellerinde eski, yıpranmış defterlerle geliyorlar. Kimi zaman yeni bir kalem almak bile lüks. Eğitimde eşitlikten bahsediyoruz ama bu eşitlik kağıt üzerinde kalıyor,” diyor. Sınıfındaki çocuklar arasında, ekonomik eşitsizliklerin derslere katılımı nasıl etkilediğini her gün deneyimliyor.

Peki bu durumun gerçek sorumlusu kim? İzmir’in kalbinde, eğitim gibi temel bir ihtiyacın bu kadar zorlayıcı hale gelmesi, kimin işine yarıyor? Kimse kesin cevabı veremese de, herkesin bir şeyler yapabileceği ortada. Veliler, yerel yönetimlere daha fazla baskı yapabilir. Okul yönetimleri, sosyal yardımların artırılması için projeler geliştirebilir. Kırtasiyeciler ve servis firmaları, makul kazanç sınırları belirleyebilir.

Sonuçlar ne kadar yavaş ve kısıtlı olsa da, her adım önemlidir. İzmir’de bu yıl da cüzdanlar yanacak gibi görünüyor, ama belki de bu ateşi küçültmek elimizde. Küçük ellerin kalem tutabilmesi, her çocuğun hakkı olarak kalmalı. Eğitim bir ayrıcalık değil, haktır. Bunun bilincinde olarak, çözümler üretmemiz gerekiyor. Bugün okul çantasını sırtlayan çocuk, yarın bu şehrin geleceği olacak. Veliler kadar, tüm toplumun bu yükü paylaşması şart. Acaba, bu yıl bu değişim için bir adım atabilir miyiz?

— Sıdıka Mendilci · Köşe yazarı

Sonbahar mevsimi, İzmir’in sokaklarında yavaş yavaş kendini hissettirmeye başladı. Hava serinlemeye, okullarda ise sınavların sıcaklığı yükselmeye başladı. İzmir’de ilkokul ve lise öğrencilerini ilgilendiren ortak yazılı sınavların tarihleri netleşti. Bu dönem, öğrenciler kadar veliler için de yoğun bir hazırlık süreci anlamına geliyor.

Eğitimde sınavların belirleyici rolü, İzmir’deki ailelerin gündemini meşgul ediyor. İzmir’in Bornova ilçesinde yaşayan üç çocuk annesi Ayşe Hanım, “Çocuklar sınav hazırlığında gece gündüz çalışıyorlar. Özellikle liseye hazırlanan oğlum için bu dönemin çok kritik olduğunu biliyoruz,” diyerek endişelerini paylaşıyor. Ayşe Hanım gibi birçok veli, çocuklarının geleceğini doğrudan etkileyecek bu sınav dönemi için kaygı ve umut arasında gidip geliyor.

Peki, sınav hazırlığı sadece öğrencilere mi yükleniyor? Tabii ki hayır. Veliler de bu süreçte çocuklarına destek olmanın yollarını arıyor. Kimi ebeveyn özel ders aldırarak çocuklarını desteklemeye çalışırken, kimileri ise motivasyon artırıcı etkinliklerle sınav stresini hafifletmeye çalışıyor. Bornova’da faaliyet gösteren bir etüt merkezinin sahibi olan Mehmet Bey, “Aileler çocuklarının eksiklerini kapatmak için özel derslere yöneliyor. Ancak sınav stresi sadece akademik değil, duygusal desteği de gerektiriyor,” diyerek bu dönemde ebeveynlerin rolüne dikkat çekiyor.

Sınavların yaklaştığı bu günlerde İzmir’deki okullarda hummalı bir hazırlık gözleniyor. Konak’ta yer alan bir devlet okulunun müdürü olan Ali Bey, “Öğrencilerimizin motivasyonunu yüksek tutmak ve en iyi şekilde hazırlanmalarını sağlamak için öğretmenlerimizle birlikte çeşitli programlar düzenliyoruz. Ancak, her çocuğun öğrenme hızı ve kapasitesi farklı. Bu yüzden kişiselleştirilmiş yaklaşımlar geliştirmeye çalışıyoruz,” diyor.

Özellikle lise öğrencileri için bu sınavlar geleceklerini şekillendirecek önemli bir adım. Üniversiteye geçiş sınavları öncesinde yapılan bu yazılı sınavlar, öğrencilerin akademik durumlarını değerlendirmesi ve eksiklerini kapatması açısından kritik bir önem taşıyor. Geçtiğimiz hafta İzmir Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, sınavların adil bir ortamda gerçekleştirilmesi için gerekli tüm önlemlerin alındığı belirtildi.

Ancak sınavlar ve akademik performans, İzmirli öğrencilerin tek sorunları değil. Öğrenciler, sosyal hayatlarını, hobilerini ve kişisel gelişimlerini de dengede tutmaya çalışıyor. Karşıyaka’da yaşayan lise öğrencisi Ege, “Sınavlar önemli ama arkadaşlarımla vakit geçirmek ve futbol oynamak da benim için çok değerli. Bu yüzden zaman yönetimini iyi yapmaya çalışıyorum,” diyerek gençlerin çok yönlü bir yaşam arayışında olduğunu belirtiyor.

Sonbaharın getirdiği bu sınav maratonu, İzmir’deki öğrenciler ve aileler için bir dayanıklılık testi niteliği taşıyor. Ancak unutulmamalıdır ki, sınavlar elbette önemli ama her şeyin üstünde değildir. Eğitim uzmanları, sınav döneminde öğrencilerin psikolojik ve duygusal sağlığının ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle bu yoğun dönemde ebeveynlerin çocuklarına anlayış ve destekle yaklaşmaları, başarılı bir sürecin anahtarı olabilir.

Önümüzdeki haftalarda, İzmirli öğrenciler sınav maratonuna girerken, veliler de bu süreçte onlara en iyi şekilde destek olmaya çalışacak. Başarıya giden yolda, hedef kadar süreç de önemli. İzmirli öğrenciler ve ailelerine bu zorlu maratonda sabır ve başarı diliyoruz.

— Mert Kıyak · Köşe yazarı

İzmir’in renkli sokaklarında dolaşırken, her köşe başında bir kuruyemiş dükkânı bulunur. Buram buram taze kavrulmuş badem, fındık veya ayçekirdeği kokusu, geçtiğimiz günlerde tatsız bir hal aldı. İzmir’de kuruyemiş sektöründe faaliyet gösteren üç büyük firma, ekonomik sıkıntıların pençesinden kurtulamayarak iki konkordato başvurusunda başarısız oldu ve biri iflas etti. Bu gelişmeler, sektörün genel durumunu gözler önüne sererken, esnafın nabzını bir kez daha yoklamamıza vesile oldu.

Geçtiğimiz hafta, İzmir’in merkezindeki Kemeraltı Çarşısı’nda, kuruyemiş satıcılarıyla bir araya geldim. Mehmet Bey, ailesinden devraldığı 40 yıllık dükkânının önünde konuştuğumuzda, yüzündeki kasvet bulutları dikkat çekiciydi. “Elektrik faturam iki katına çıktı, yağ ve şeker fiyatları ise neredeyse her ay artıyor. Maliyetler bu kadar yükselmişken, ben müşterime nasıl uygun fiyat sunabilirim?” diye soruyor. Mehmet Bey’in endişesi sadece kendi işletmesiyle sınırlı değil; birçok meslektaşı aynı dertten mustarip.

Bir başka esnaf, Bahar Hanım ise, benzer sorunların altını çiziyor. “Geçtiğimiz yıl, günlük satışlarımın en az yüzde otuza yakını turistlerden geliyordu. Ancak bu yaz turizmde beklenen hareketlilik olmadı, bu da bizim gibi küçük işletmeleri daha da zora soktu,” diyor. Bahar Hanım’ın söylediği, İzmir genelinde bir tabloyu yansıtıyor. Turizmin canlanmaması, yerel esnafın belini iyice büküyor.

Kuruyemiş sektörünü bu kadar zora sokan nedenlerin başında elbette dövizdeki dalgalanma ve enflasyon geliyor. Ancak, daha derinlerde, sektörü kemiren başka bir sorun daha var: Hammadde ve enerji maliyetleri. Tarımda kullanılan girdilerin pahalılığı, doğrudan ürün fiyatlarına yansıyor. Ama, enerji maliyetlerinin de artışı, işin tuzu biberi oluyor. İzmir Ticaret Odası verilerine göre, kentteki küçük ve orta ölçekli işletmelerin yüzde kırkından fazlası, artan maliyetler nedeniyle son bir yılda kar marjlarında ciddi düşüşler yaşadı.

Bu durumun sürdürülebilir olmadığını vurgulayan İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Selim Aydın, “Piyasada talep sıkışıklığı var ve tüketici alım gücü düşmüş durumda. Dolayısıyla, fiyat ayarlamalarıyla talebi canlandırmak kısa vadede çözüm olabilir, fakat uzun vadede üreticilerin desteklenmesi elzem,” diyor. Prof. Aydın, özellikle kuruyemiş gibi tarıma dayalı sektörlerde devlet desteklerinin artırılması gerektiğini belirtiyor.

Kuruyemiş sektörü, Türkiye ekonomisi içinde önemli bir yere sahip. Hem iç piyasada hem de ihracatta ciddi bir paya sahip olan bu sektörün sıkıntıya girmesi, geniş bir ekonomik daralmanın habercisi olabilir. İzmir gibi tarım ve ticaretin kalbi olan bir şehirde, bu tür gelişmeler, diğer sektörlere de dalga dalga yayılabiliyor.

Her şeye rağmen, İzmirli esnafın umudu tükenmiş değil. Kentin diğer bölgelerinde yatırımlar ve altyapı çalışmaları devam ediyor, bu da uzun vadede ekonomik canlanma potansiyeli taşıyor. Büyükşehir Belediyesi’nin Aliağa ve Menemen’de başlattığı 147 milyon liralık altyapı hamlesi, belki de bu umut ışıklarından biri. Bu yatırımlar, sadece o bölgede değil, geniş bir ekonomik zincirleme etki yaratabilir ve esnafın yükünü bir nebze hafifletebilir.

Sonbahar, İzmir için genellikle yenilenme ve değişim dönemidir. Bu dönem, ekonomik anlamda da bir toparlanma fırsatı sunabilir. Ancak bunun için hem yerel yönetimlerin hem de merkezi otoritelerin esnafı destekleyen politikalar geliştirmesi gerekiyor. İzmir’in kalbi, esnafın emeğiyle atıyor ve bu kalp, iyi bakılmayı hak ediyor.

İzmirlilerin cebine dokunan bu ekonomik sıkıntılar, çözüm bekleyen köklü sorunlar. Kuruyemiş sektöründe yaşanan bu sıkıntılar, sadece bir başlangıç olabilir ve doğru adımlar atılmazsa, diğer sektörlere de sirayet edebilir. İzmir’in bu güzel sonbaharında, ekonomik anlamda da bir yenilenme, bir nefes alma zamanı geldi. Ancak bunun için birlikte çalışıp, destekleyici adımlar atmak şart. Bu şehir, birlikte güçlü ve bu gücü yeniden açığa çıkarmak için herkesin elini taşın altına koyma vakti geldi.

— Mert Kıyak · Köşe yazarı