Altyapı Masalı: Hayaller ve Gerçekler

Aliağa’nın dar sokaklarından birinde, eski bir kahvehane. Öğle sonrası güneşi, pencereden içeriye ince bir ışık demeti olarak sızıyor. Köşede oturan Hüseyin amca, başındaki kasketi hafifçe kaldırarak gözlerini kısıp bakıyor dışarıya. “Altyapı yatırımı geliyormuş buralara,” diyor, karşısındaki arkadaşına. “İyi de, kaç defadır söylüyorlar, biz hâlâ çukurdan geçemiyoruz.”

Aliağa ve Menemen’e yapılacak 147 milyon liralık altyapı yatırımı haberi, sokaklarda konuşulanların başında geliyor. Yıllardır beklenen bu hamlenin, belediyenin bölge halkına yönelik ‘tarihi’ bir borcu olduğunu söylemek yanlış olmaz. Yıllar içinde büyüyen, nüfusu artan bu ilçeler, altyapı yetersizlikleri nedeniyle sık sık gündeme geldi. Kışın sokakları sel bastı, yazın su kesintileri can sıktı. Anlaşılan, bu yeni yatırım Ege’nin kuzeyindeki ezeli şikayetleri nihayete erdirecek.

Ama, her altyapı çalışmasının ardında yatan bir hikaye vardır. Belediye yetkilileri, bu yatırımı büyük bir başarı hikayesi olarak pazarlıyor. Oysa mahalle sakinleri, geçmişte de benzer sözlerle avutulduklarını hatırlatıyor. “Geçmişte de ‘büyük yatırımlar’ diye geldiler, ama biz hâlâ su baskınlarıyla baş etmeye çalışıyoruz,” diyor bölgenin gençlerinden biri.

Peki, bu yatırım gerçekten çare olacak mı? Yoksa eski hikayenin yeni versiyonu mu? Öyle ya, yıllar içinde belediye tarafından başlanan ve yarım kalan pek çok proje, İzmir halkının hafızasında taze. İhale süreçleri uzadıkça uzar, metrekare başına düşen müteahhit sayısı artar. Geçmişte kazılan çukurlar, bir türlü kapatılmadan bırakılır; böylece bir altyapı masalı daha yarım kalır.

İronik olan ise, bu yatırımların, yaşadıkları sorunları bizzat hisseden bölge halkı yerine, biraz da dışarıdan gelen vaatlerle şekillenmesi. Karar alıcılar, kâğıt üzerindeki başarı hedeflerini gerçekleştirmek için kolları sıvasa da, gerçek hayatta bu tabelalar çoğu kez beklentileri karşılamıyor.

Günlük yaşamın içinde kaybolmuş, sıradan insanların hayatı ise hep bu projelerin arka planında kalıyor. Menemen’de, işten dönerken yolda kalan Ayşe, “Hep altyapı konuşuluyor. İyi de, biz niye hâlâ bu batakta yürümek zorundayız?” diye sormaktan kendini alamıyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin aldığı 147 milyon liralık yatırım kararının ardından, Aliağa ve Menemen’de çalışmaların hangi yönlere evrileceğini zaman gösterecek. Fakat İzmirli’nin aklında bir soru var: Bu yatırım, beklenen faydayı getirecek mi, yoksa bir başka göz boyama mı? Yolun sonundaki ışık, bir umut mu yoksa yine bir yanılsama mı?

— Cengiz Akın · Köşe yazarı