İçinde bulunduğumuz yazın en sıcak günlerinden birinde, Çeşme plajlarında bir şemsiyenin gölgesinde oturuyorum. Kumru tezgâhını beklerken, gözlerim etraftaki tedirgin yüzlerde dolanıyor. Bir tatilci, 150 TL’lik fiyat etiketiyle dalga geçerken, esnafın omuz silkmesi, yazın turizm tablosunun yeni bir çerçevesini çiziyor.
Burası eskiden, sade bir tatil kasabasıydı. Kumru, sadece nostaljik bir lezzet değil, aynı zamanda İzmir’in kendine has bir sembolüydü. 90’larda Çeşme’ye gelenler, kumrunun yanında bir bardak çayı 5 liraya içebiliyor, sahilde sonsuz sohbetler edebiliyordu. Bugün, plajda bir kumru almak, cüzdanın nabzını zorlatan bir mini lükse dönüşmüş durumda.
Bu fiyat artışının bir tarafında, yükselen işletme maliyetleri ve enflasyon rüzgarları var. Esnaf, ‘Biz de zor durumdayız’ derken, bir yandan da lüks tatilcilerin beklentilerini karşılamaya çalışıyor. Kumrunun fiyatını belirleyen faktörler, sadece malzeme maliyetlerinden değil, aynı zamanda yaza özel fırsatçılık anlayışından da kaynaklanıyor. Geçmişte deniz kokusuyla karışan peynir eriyip gidiyordu, şimdi ise hesaplar, soğuk bir çay kaşığında donmuş gibi.
Diğer tarafta ise, bu fiyatların sadece tatilcinin cebini değil, Çeşme’nin ruhunu da etkilediği gerçeği var. Yazın coşkusu, yerini hesap kitap yapmaya bırakırken, tatilciler arasında husursuzluk yayılıyor. Bir önceki yılın fiyatlarına alışan tatilciler, bu durumu ‘turistik soygun’ olarak nitelendiriyor. Ekonomik zorluklarla boğuşan yerli turist için, bir dilim kumru, tatilin nostaljik bir parçası olmaktan çıkıp, bir lüks tüketim nesnesine dönüşüyor.
Bir esnaf, gözleri dolu dolu, tezgâhında biriken kumrulara şöyle bir bakıyor. “Ne yapalım, her şey pahalandı” diyor. “Burası Çeşme, burada her şey farklı!” Belki de bu sözlerin altında, yerel kimliğin kayboluşuna karşı bir direnç var. Plajın altın kumları turistleri kendine çekerken, yükselen fiyatlar, yerel halkın ve tatilcilerin ortak bir düşünce etrafında buluşmasına engel oluyor.
Bu yaz tatilinin sadece sahilde geçen bir zaman dilimi olmadığını, aynı zamanda ekonomik bir çarpışmanın sahnesi olduğunu unutmamak gerek. Plajın bir köşesinde oturmuş, kumrunun soğumasını beklerken, aklıma takılan şu soruyu sormadan edemiyorum: Bu fiyatlar, gerçek bir maliyetin sonucu mu, yoksa Çeşme’nin yeni lüks tatil yüzünün birer parçası mı?
Kumru, sadece bir sandviç değil, İzmir’in ruhunu taşıyan bir sembol. Tatilin diğer boyutları gibi, kumrunun da bir fiyat etiketi var. Ama bu etiketin içinde, tatilciyle esnaf arasındaki o ince dengede, kentin mirası da gizli. Geçen yılların fısıltıları ve geleceğin kaygıları arasında, plajda bir liralık bir tartışma, Çeşme’nin yeni yüzünü şekillendiriyor.
— Demir Köseoğlu · Köşe yazarı
Bir yanıt yazın