Kemeraltı’ndan Bornova’ya: İzmir’de İflas Dalgası Esnafı ve Ekonomiyi Sarsıyor

İzmir sonbahara ekonomik çalkantılarla giriyor. Kentin en eski ticaret merkezlerinden Kemeraltı’nda, geçtiğimiz Salı sabahı kepenklerini açamayan iki dükkânın önünde toplanan esnaflar, iflas başvurularındaki artışı kendi aralarında konuşuyordu. Son iki hafta içinde yalnızca Konak ve Alsancak’ta beşten fazla küçük işletme iflas başvurusu yaptı. Bornova Küçük Sanayi Sitesi’nde de geçtiğimiz çarşamba günü bir oto tamircisi iflasını açıklayınca, komşu dükkân sahipleri “Bu yıl işleri hiç bu kadar kötü görmemiştik,” demekten kendini alamadı.

İzmir Ticaret Odası’ndan edinilen verilere göre, yaz başından bu yana kent genelinde iflas başvurularında yüzde 19’a yakın bir artış yaşandı. Özellikle gıda, tekstil ve küçük ölçekli imalat sektörlerinde başvurular dikkat çekici derecede yükseldi. Uzmanlar, dövizdeki dalgalanmanın ithal girdi maliyetlerini artırdığını, kira artışları ve personel giderlerinin ise işletmelerin belini büktüğünü belirtiyor. Bir oda yetkilisi, “İşletmelerin çoğu, geçtiğimiz yılın sonunda alınan kredilerin taksitlerini ödeyemiyor,” diyerek tabloyu özetliyor.

Kemeraltı’nda 30 yıldır lokma tatlısı satan Hüseyin Usta, “Eskiden Cuma akşamları tezgâhımın önü dolardı; şimdi üç lokma satana şükrediyorum,” diye konuştu. Çarşamba günü saat 15.00’te, genellikle hareketli olan Anafartalar Caddesi’nde dükkanların çoğu erken kapandı. Esnaf, elektrik ve doğalgaz faturalarının geçen yıla göre iki kat arttığını, zamların müşteri sayısını da azalttığını söylüyor.

Aliağa ve Çiğli’deki organize sanayi bölgelerinde de finansal sıkıntı sinyalleri artıyor. Geçen hafta bir tekstil firması, 120 çalışanını işten çıkarmak zorunda kaldı. Sanayi sitesinde çalışan bir makine teknisyeni, “Her sabah işten çıkarılma korkusuyla geliyoruz. Patronumuz geçen pazartesi, yeni sipariş alamadıklarını söyledi,” dedi.

Ekonomi uzmanları, İzmir’de iflas başvurularındaki artışın ulusal ekonomik baskıların yerel yansımalarından kaynaklandığını vurguluyor. Ege Üniversitesi’nde ekonomi profesörü olan bir kaynak, “Küçük ve orta ölçekli işletmelerin kasası, hem kredi faizleri hem de azalan talep karşısında hızla boşalıyor. Özellikle bu sonbahar, işletmelerin ayakta kalması için kritik bir eşik,” diyor.

Pandemi sonrası dönemde yeni açılan kafeler, butik mağazalar ve atölyeler de bu dalgadan nasibini alıyor. Geçtiğimiz hafta Karşıyaka Çarşısı’nda açılan bir kahve dükkanı, yalnızca iki ay ayakta kalabildi. Dükkan sahibi, “Kira, vergi, personel… Her şey üst üste geldi. Ne kadar dirensek de olmadı,” sözleriyle süreci özetledi. Benzer hikâyeler, Buca’dan Balçova’ya kadar pek çok mahallede yankı buluyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, son günlerde küçük işletmelere yönelik destek paketleri hazırladığını açıkladı. Ancak esnaf, bürokratik süreçlerin hızlanmasını ve kredi kanallarının kolaylaştırılmasını talep ediyor. Konak’ta faaliyet gösteren bir muhasebeci, “Müşterilerim artık haftalık nakit akışlarını bile yönetmekte zorlanıyor,” diyerek, krizin derinliğine dikkat çekiyor.

İflaslar yalnızca ekonomiyle sınırlı kalmıyor; kentin sosyal dokusu da etkileniyor. Boşalan dükkanlar, işsiz kalan gençler ve azalan sosyal hareketlilik, İzmir’in mahallelerinde hissediliyor. Özellikle akşam saatlerinde Alsancak ve Göztepe gibi canlı semtlerde bile geçmiş yıllara göre ciddi bir durgunluk var.

Sonbaharla birlikte İzmir’de ekonomik belirsizlikler sürüyor. Hem esnaf hem de uzmanlar, önümüzdeki haftalarda açıklanacak yeni ekonomik desteklerin ve yerel yönetim adımlarının belirleyici olacağını düşünüyor. Kentin ticari kalbi atmaya devam etse de, bu sonbahar, İzmir’in ekonomik dayanıklılığı için gerçek bir sınav olacak gibi görünüyor.