Karşıyaka İskelesi’nde sabahın erken saatleri… Bir zamanlar sessizliğin hüküm sürdüğü bu iskele, güneş henüz tam doğmamışken bile insan seliyle kıpır kıpır. Vapurun gelişiyle bir telaş başlıyor; kalabalık, ince bir kuyruk olup Alsancak’a doğru yola çıkmaya hazırlanıyor. Ancak bu vapur, kapasitesinin çok ötesinde yüklenmiş durumda, tıpkı şehrin üstünde dolanan bulutlar gibi…
Burası eskiden sabahları huzur bulmanın adresiydi. Ege’nin masmavi sularının üzerinde sessizce süzülen vapurlar, günün en tatlı saatlerini müjdelerdi. Fakat bugün, bu suyun üstünde geçen zaman dilimi, bir mücadeleye dönüşmüş durumda. Nasıl mı? Kapasitesinin yüzde 120’sine ulaşan yolcu sayısıyla… Ve işte burada, vapur yolculuğu denince akla gelen o naiflik, yerini bir kaosa bırakıyor.
Vapur, İzmir için sadece bir ulaşım aracı değil, aynı zamanda kültürel bir simge. Kordon boyunca ilerlerken, geride bıraktığı köpükler arasında görüş açınıza giren İzmir manzarası, birçok kişi için iş gününün en keyifli anı olabilir. Ama şimdi işler değişiyor. Her sabah bir yarış başlıyor; bu yarışın ne kazananı var ne de keyif veren bir ödülü. Sadece işe yetişmenin telaşı…
İZDENİZ, yeni sefer planlarını masaya yatırmış durumda. Peki, bu neyi değiştirecek? Belki daha fazla sefer, belki daha fazla deniz otobüsü, belki de bilet fiyatlarına zam. Kim bilir… Ancak bildiğimiz bir şey var, İzmir’in ulaşım çilesi sürekli evrim geçiriyor ve bu evrim her zaman olumlu yönde değil.
Sıradan bir İzmirli için vapur yolculuğu, şehirdeki günlük hayatın bir parçası. Sabahları Alsancak’a, akşamları Karşıyaka’ya… Fakat son zamanlarda, bu yolculuklar daha çok insanın birbirine sarıldığı, nefes almanın zorlaştığı, bir tür kapana kısılmışlık hissi yaratan anksiyeteli bir deneyime dönüştü. Şirketlerde çalışmaya başlayan gençler, öğrenciler ve hatta emekliler… Hepsinin şikayeti aynı: “Bu kalabalıkta nefes bile alamıyoruz.”
İzmir’de ulaşım, her dönem tartışma konusu olageldi. Fakat çözüm önerileri, genellikle geçici çözümlerle sınırlı kaldı. Deniz ulaşımı, bu şehrin karakterine en uygun çözümlerden biri gibi görünse de, kapasite sorunları ve artan yolcu talebi, bu denklemi karmaşık hale getiriyor.
Kent merkezlerinden işe gidiş gelişlerin artması, yeni yerleşim alanlarının devreye girmesi, bu sorunları besleyen temel faktörler. Ancak asıl mesele belki de, kentin ulaşım altyapısının, hızla artan nüfus ve değişen yaşam alışkanlıklarına uyum sağlayamaması.
Sorunun çözümü için kimlerin devreye gireceği ya da nasıl bir yol izleneceği belirsiz. Ancak şurası bir gerçek: İzmir’in ulaşım çilesi, sadece bir vapur hattı meselesi değil, kentin kimliğini ve yaşanabilirliğini etkileyen büyük bir sorun.
Günün sonunda, İzmirli için vapur sadece bir araç değil, yaşamın ritmini belirleyen bir metafor. Öyle ki, bu ritim bozulduğunda, şehir de bozuluyor. Sahi, bir vapurda nefes almak bu kadar zor olmamalıydı, değil mi?
— Demir Köseoğlu · Köşe yazarı
