Etiket: susuz yaz

İzmir’de eylül ayının ilk haftası geride kalırken, susuz yazın etkileri tarım alanlarında tüm çıplaklığıyla hissediliyor. Kemalpaşa’dan Torbalı’ya, Menemen ovasından Menderes’in köylerine kadar, tarlalarda sararan yapraklar ve çatlayan topraklar dikkat çekiyor. Sonbahara girişle birlikte havaların serinlemesi beklenirken, yağışsız geçen yaz ve devam eden sıcak günler, özellikle sulama yapılabilen arazilerde ciddi sıkıntılara yol açıyor. Pazartesi sabahı Menemen’de karşılaştığımız üretici Halil D., “Kuyudan su çekmek artık maliyetli, elektriğe ve mazota yetişemiyoruz. Her yıl biraz daha zorlaşıyor,” diyor.

İzmir’in tarımsal üretiminde başı çeken domates, biber, üzüm ve pamuk gibi ürünlerde verim düşüşü kaydediliyor. Ege Üniversitesi’nden ismini vermek istemeyen bir ziraat mühendisi, bu sezon pamukta yüzde 15’e yakın rekolte kaybı öngördüklerini belirtti. “Şimdiye kadar yağış düşmedi, yeraltı suları da çekildi. Bazı köylerde çiftçiler tarlasını nadasa bırakmak zorunda kaldı,” dedi. Bölgedeki sulama birlikleri de, Gediz ve Küçük Menderes havzalarında su seviyelerinin kritik eşikte olduğunu doğruluyor.

Küçük Menderes havzasında yaşayan üreticiler, elektrikli su motorlarının faturalarını ödemekte zorlandıklarını aktarıyor. Sütçü ve hayvancı köylüler ise, yem bitkilerinin zayıf gelişmesinden şikayetçi. Tire’nin köylerinden bir muhtar, “Artık her yıl bir önceki yılı arıyoruz. Bu sene yonca biçerken verim yarı yarıya düştü. Hayvanlara yem bulmak da zor,” diye yakınıyor. Susuzluğun köy pazarlarına da yansıdığı, fiyatların hasat azalınca hızla yükseldiği gözleniyor.

Yerel yönetimler ise, su krizine karşı farklı önlemler üzerinde çalışıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin geçtiğimiz ay başlattığı “damla sulama desteği” programı kapsamında, 200’den fazla üreticiye ekipman dağıtıldı. Ancak uygulamanın yaygınlaştırılması için daha fazla kaynağa ihtiyaç olduğu vurgulanıyor. Bir belediye yetkilisi, “Önümüzdeki haftalarda bu desteği Bergama ve Bayındır’a da taşımayı planlıyoruz. Fakat merkezi hükümetten de önemli destek bekliyoruz,” dedi.

Tarımsal sulamada kullanılan suyun verimliliğini artırmak için köylerde teknik eğitimler hız kazandı. Sonbahar aylarında Tire ve Menemen’de düzenlenen atölyelerde çiftçilere, az suyla yüksek verim almanın yöntemleri anlatılıyor. Bu eğitimlerde, özellikle toprak nemi yönetimi ve sulama zamanlaması ön plana çıkıyor. Ziraatçılar, “Eski alışkanlıkları bırakmak kolay değil ama başka çare yok,” diyerek değişimin önemini vurguluyor.

Kuraklığın etkisi sadece kırsalda değil, kent merkezinde de hissediliyor. Bornova ve Karabağlar’da pazartesi sabahı semt pazarında tezgâhların başında fiyatların geçen haftaya göre yüzde 30’a yakın arttığı göze çarpıyor. Bir pazarcı esnafı, “Domatesi tarladan getiren az, fiyatlar uçtu. Yağmur yağmazsa daha da artar,” diyor. Tüketiciler ise alışveriş sepetlerini küçültmek zorunda kaldıklarını belirtiyor.

Uzmanlar, önümüzdeki haftalarda yağış gelmemesi halinde, İzmir’in gıda tedarik zincirinde de aksamalar yaşanabileceği uyarısını yapıyor. Özellikle hasat zamanı yaklaşan zeytin ve üzümde, su stresi nedeniyle kalite kaybı ve rekolte düşüşü bekleniyor. Konak’taki bir tarım kooperatifinin yöneticisi, “Bu yıl zeytin sıkım sezonu Ekim ortasında başlayacak, ancak şimdiden rekoltede yüzde 20’ye varan kayıp öngörülüyor,” diyor.

Tüm bu gelişmeler, İzmir tarımının iklim krizine karşı uyum kapasitesinin sınırlarını zorluyor. Yereldeki üreticiler, su yönetimi ve yeni sulama teknolojilerine hızla uyum sağlamazsa, sonraki yıllarda daha ağır kayıplar yaşanabileceği endişesini taşıyor. Sonbaharın ilerleyen günlerinde yağmurun gelip gelmeyeceği, hem çiftçinin hem de kentlinin gündeminin ilk sırasında yer almaya devam edecek.