Temmuz ayının son haftasında İzmir’de akaryakıt istasyonlarının tabelalarındaki rakamlar bir kez daha değişti. Salı sabahı Konak’ta bir istasyonun önünde uzun kuyruklar oluşmuştu; sürücüler, gece yarısı zammı gelmeden önce depolarını doldurmak için bekliyordu. Şu an kent merkezinde benzinin litresi 49,30 TL’ye, motorin ise 47,80 TL’ye dayandı. Kemeraltı’nda servis şoförlüğü yapan Mustafa Bey, “Her hafta mazot fiyatı değişiyor, artık rotamızı müşteri yerine pompaya göre çiziyoruz,” diyerek duruma isyan ediyor.
Sadece özel araç sahipleri değil, şehir içi ulaşımda çalışan taksicilerden toplu taşıma kooperatiflerine kadar geniş bir kesim bu artışlardan doğrudan etkileniyor. Buca’da sabah saatlerinde dolmuş durağında konuştuğumuz bir minibüsçü, “Mazot zamlandıkça sefer azaltıyoruz, bazı arkadaşlar aracı komple kapattı,” diyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin toplu taşıma fiyatlarını sabit tutma çabası ise, artan yakıt maliyetleri nedeniyle önümüzdeki günlerde bir zam ihtimalini gündeme getirdi.
Akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren bir yetkili, İzmir Radar’a yaptığı değerlendirmede, “Ege Bölgesi’nde lojistik maliyetler ve liman hareketliliği bazı avantajlar sunuyordu. Ancak döviz kuru ve vergi artışlarıyla bu avantajlar eridi. Şu anda sektör genelinde istasyon başına günlük satışlar yüzde 20 azaldı,” dedi. Uzmanlar, son altı haftada yapılan zamların özellikle şehir içi taşımacılık ve hafif ticari araç sahiplerini köşeye sıkıştırdığı görüşünde.
Artan maliyetler, pazaryerinden restoranlara kadar hemen her sektöre zincirleme etki ediyor. Kordon’daki bir restoran işletmecisi, “Tedarikçilerimizin hepsi nakliye fiyatlarını güncelledi. Domatesin, zeytinyağının fiyatı akaryakıt yüzünden haftada bir değişiyor. Fiyat listesi basmaya korkar olduk,” diyerek yaşanan dalgalanmaya dikkat çekiyor. Esnaf odaları ise, İzmir’de yaz sezonunda bile müşteri yoğunluğunda gözle görülür bir azalma olduğunu bildiriyor.
Özellikle yazlık ilçelerde, Çeşme ve Urla hattında artan yol masrafları tatilci profilini de değiştirmiş durumda. Geçen cumartesi, Çeşme otobanı gişelerinde gözlemlenen araç yoğunluğu önceki yıllara göre bariz azaldı. Bu tabloyu değerlendiren turizm temsilcileri, “İzmirli kendi arabasıyla tatile gitmekten vazgeçti, toplu taşımaya ve kısa mesafeli kaçamaklara yöneldi,” diyor. Butik otel işletmecileri, konukların ulaşım ücretleri yüzünden daha kısa süreli rezervasyon yaptırdığını belirtiyor.
Akaryakıt zammının bir diğer etkisi ise, tedarik zincirinde ve fiyatlarda dalgalanma yaratması. Bornova’da faaliyet gösteren bir lojistik firmasının yöneticisi, “Sadece akaryakıt değil, yedek parça ve bakım maliyetleri de dövizle bağlantılı. Müşterilerimize teklif verirken artık iki hafta sonrası için fiyat veremiyoruz,” ifadelerini kullandı. İzmir Ticaret Odası kaynakları ise, şehirdeki lojistik firmalarının kısa vadede daralabileceği uyarısında bulunuyor.
Geçmiş yıllarda da İzmir’de akaryakıt fiyatları mevsimsel dalgalanmalar göstermişti. Ancak bu yaz yaşanan artış, hem istasyon çalışanları hem de tüketiciler açısından psikolojik sınırları zorluyor. Otomobil sahipleri, Karşıyaka’da hafta sonu yapılan bir forumda, “Araba artık lüks değil, yük oldu,” diyerek toplu eylemlere hazırlık sinyali verdi.
Uzmanlar, önümüzdeki haftalarda akaryakıt fiyatlarının döviz kuruna ve uluslararası petrol piyasasındaki gelişmelere bağlı olarak yeniden güncellenebileceğini öngörüyor. Hem esnaf hem de tüketici tarafında, enerji maliyetlerinin şehir ekonomisi üzerindeki baskısı sürüyor. İzmir’de ağustos ayı boyunca ulaşım ve lojistik sektöründe yeni fiyat ayarlamaları ve tasarruf önlemleri gündemin üst sıralarında olacak gibi görünüyor.
Frequently Asked Questions
İzmir’de benzin ve motorin fiyatları ne kadar oldu?
İzmir’de benzinin litresi 49,30 TL’ye, motorin ise 47,80 TL’ye yükseldi.
Akaryakıt zamları İzmir’de esnafı ve vatandaşı nasıl etkiledi?
Zamlar nedeniyle ulaşım, ticaret ve turizmde maliyetler arttı, esnaf ve vatandaş ekonomik olarak zorlanıyor.
İzmir’de akaryakıt satışlarında bir değişiklik oldu mu?
Akaryakıt istasyonlarında günlük satışlar yüzde 20 azaldı.
Toplu taşıma ve servis şoförleri akaryakıt zamlarından nasıl etkileniyor?
Sefer sayıları azaltıldı, bazı şoförler araçlarını çalıştırmamaya başladı.
Akaryakıt zamları İzmir’de turizmi nasıl etkiledi?
Artan yol masrafları nedeniyle tatilciler toplu taşımaya yöneldi, otellerde rezervasyon süreleri kısaldı.
