Bu hafta İzmir’de özellikle Perşembe sabahı Seferihisar açıklarında hissedilen hafif sarsıntı, kentte deprem gerçeğini bir kez daha gündeme taşıdı. AFAD’ın son verilerine göre, Ege Denizi’nde art arda kaydedilen küçük ölçekli depremler, İzmir’in farklı semtlerinde sabah işe gidenlerden gece nöbetindeki sağlıkçılara kadar herkesin dikkatini çekti. Konak’taki Saat Kulesi çevresinde toplanan yurttaşlar, ‘Yine mi oldu?’ telaşıyla telefonlarına sarılırken, Kemeraltı esnafı kısa süreli panik yaşadı ancak işler kısa sürede normale döndü.
AFAD’ın güncel raporlarında, İzmir ve çevresinde son bir haftada 3.0 ile 4.2 arasında değişen büyüklüklerde altı sarsıntı kaydedildi. Bu depremler, özellikle Karşıyaka ve Bornova gibi eski yapı stokunun yoğun olduğu ilçelerde endişeleri tazeledi. Konuyla ilgili görüş aldığımız bir inşaat mühendisi, “Binaların yüzde 60’ı güncel deprem yönetmeliğine uygun değil. Acil güçlendirme ve kentsel dönüşüm şart,” diyerek yapılması gerekenleri vurguladı.
Göztepe’deki apartman sakinleriyle konuştuğumuzda, birçoğunun deprem çantası hazırladığını ama binanın sağlamlığı konusunda emin olmadıklarını gözlemledik. Çocuklu aileler, okulların yeni döneme başlamasıyla birlikte Milli Eğitim’in deprem tatbikatlarının daha sık yapılmasını talep ediyor. Bornova’da bir ilkokul müdürüne göre, “Tatbikatlar düzenli ama velilerin endişesini tam olarak gideremiyoruz. Okul binalarının güçlendirilmesi gündemde.”
İzmir Büyükşehir Belediyesi, son dönemde deprem risk haritalarını güncellediğini açıkladı. Özellikle Buca ve Bayraklı’da pilot bölgelerde bina tarama çalışmaları sürerken, belediyeden bir yetkili, “Her mahalleye özel risk profili çıkarıyoruz. Vatandaşlara ücretsiz danışmanlık vermeye başladık,” dedi. Ancak, özellikle yaşlı ve kiracı nüfusun yoğun olduğu bölgelerde bilinçlendirme çalışmalarının yetersiz olduğu eleştirileri var.
İzmir Ticaret Odası ise, deprem sonrası hizmet kesintilerinin şehir ekonomisi üzerindeki etkisine dikkat çekiyor. Oda temsilcileri, “Bir gün süren elektrik veya su kesintisi, Kemeraltı ve Gıda Çarşısı gibi ticaret merkezlerinde büyük zarara yol açar,” diyerek afet sonrası acil eylem planlarının revize edilmesi gerektiğini savunuyor. Esnaf, deprem anında işyerini boşaltma ve mal güvenliği konusunda net talimatlara ihtiyaç duyuyor.
Kırsal ilçelerde ise durum biraz farklı. Tire ve Ödemiş’te görüştüğümüz muhtarlar, köy halkının deprem konusunda daha az bilgi sahibi olduğunu, AFAD ekiplerinin köylere ulaşmasında zaman zaman aksaklık yaşandığını belirtiyor. Özellikle ahşap ve kerpiç yapıların bulunduğu alanlarda riskin yüksek olduğu değerlendiriliyor. Bir köy sakini, “Depremi duyuyoruz ama ne yapacağımızı bilmiyoruz. Eğitim şart,” diyor.
Kent tarihinde derin izler bırakan 30 Ekim 2020 depreminin ardından başlatılan kentsel dönüşüm projelerinde ise ilerleme, bürokratik engeller ve ekonomik koşullar nedeniyle yavaş seyrediyor. Özellikle Bayraklı’da hâlâ yıkımı tamamlanmamış veya yenilenmeyi bekleyen binalar dikkat çekiyor. Uzmanlara göre, “Halkın bilinçlenmesi kadar, kamu kurumlarının hızla harekete geçmesi gerekiyor. İzmir’in zamanı daralıyor.”
Sonbaharın bu serin günlerinde, İzmirli yurttaşların önemli bir kısmı akşam haberlerinde AFAD’ın son depremler listesine göz atmayı alışkanlık haline getirmiş durumda. Uzmanlar, basit önlemlerle riskin azaltılabileceğini, ama kalıcı çözüm için yapı stokunun yenilenmesi ve toplumsal hazırlığın artırılması gerektiğini hatırlatıyor. Önümüzdeki haftalarda belediyelerin mahalle bazında düzenleyeceği tatbikat ve bilgilendirme toplantıları, İzmir’in depremle yaşamaya ne kadar hazır olduğunu bir kez daha gösterecek.

