Otoyol Ücretlerindeki Artış İzmirli Sürücülerin Gündeminde: Alternatifler Yolda mı?

İzmir’in kavurucu Temmuz sıcağında, otomobiliyle şehir içi ve dışı seyahat edenler yeni otoyol ücretlerini konuşuyor. Son haftalarda hem Bornova gişelerinde hem de Balçova çıkışında bu konuda hararetli sohbetler dönüyor. Bir hafta önce Karşıyaka’dan Gaziemir’e işine giden tekstil tedarikçisi Derya Hanım, ‘Her gün 80 TL’ye yakın yol parası veriyorum. Eskiden bu kadar hissetmiyorduk,’ diyor. Fiyatlar, özellikle sabah ve akşam saatlerinde yoğunluğu artırırken, birçok sürücüyü alternatif güzergâhlara yönlendiriyor.

Ulaştırma sektörü temsilcileriyle görüşen İzmir Radar’a göre, otoyol ücretlerindeki son artışlar, sadece bireysel sürücüleri değil, şehirlerarası nakliyeciliği de vurmuş durumda. Konak’taki bir lojistik firması sahibi, ‘İzmir-Çeşme hattında taşımacılık maliyeti bir ayda yüzde 17 arttı. Müşteriye yansıtmak zorunda kalıyoruz,’ ifadesini kullandı. Bu artış, özellikle yazlık bölgelerdeki sebze-meyve fiyatlarını da tetikliyor.

Kent merkezinde ise alternatif ulaşım arayışları hız kazanıyor. Son haftalarda Alsancak Garı’nda tren biletlerine olan ilgi dikkat çekici biçimde arttı. Yine, sabah saatlerinde Bostanlı İskelesi’nde vapur sırası uzuyor. İZBAN ve ESHOT otobüsleri, özellikle hafta içi mesai giriş-çıkış saatlerinde dolup taşıyor. Yetkililer, ‘Toplu taşımada ek seferler düzenlemeye başladık,’ diyerek geçici çözümler arandığını belirtiyor.

Ama, artan otoyol masraflarından kaçan birçok sürücü, eski devlet yollarına yönelmiş durumda. Geçen cuma akşamı Menemen yolu üzerinde kilometrelerce uzayan araç kuyruğu, sosyal medya kullanıcılarının da gündemindeydi. Yolda bekleyen bir emekli, ‘Yarım saat daha geç gideyim, ama cebimden fazla para çıkmasın,’ derken, sabırsız genç sürücüler alternatif rotalar için navigasyon uygulamalarını zorluyor.

Uzmanlar, İzmir’in coğrafi yapısı nedeniyle, şehir içi ulaşımda otoyolun kritik öneme sahip olduğunu hatırlatıyor. Ancak artan maliyetler yüzünden, özellikle dar gelirli vatandaşların otoyol kullanımı azalmış durumda. Kimi uzmanlar, ‘Bu fiyat politikası uzun vadede trafik sıkışıklığını daha da artırabilir,’ diyerek uyarıda bulunuyor. Geçen hafta Buca’da yapılan bir anket, katılımcıların yüzde 62’sinin son zamlardan sonra otoyolu daha az kullandığını ortaya koydu.

Otoyol işletmecileri ise artışların gerekçesini artan bakım ve işletme maliyetleriyle açıklıyor. Adının açıklanmasını istemeyen bir şirket yetkilisi, ‘Yılın ilk yarısında enerji ve personel giderlerimiz yüzde 20’nin üzerinde yükseldi,’ diyerek yeni zamların kaçınılmaz olduğunu savunuyor. Yine de, şehir sakinlerinin tepkisi hafiflemiş değil. Özellikle yazlıkçılar, hafta sonu Çeşme ya da Urla yolunda otoyol ücretinin bütçelerini zorladığını vurguluyor.

Ekonomistlere göre, bu dönemde ulaşım harcamalarının aile bütçesindeki payı ciddi şekilde artmış durumda. Alsancak’ta bir bankacı, ‘Artık neredeyse akaryakıt kadar otoyol parasını da hesaba katıyoruz,’ diyor. Bu tablo, İzmir’de toplu taşımanın önemini yeniden gündeme taşırken, bisiklet ve elektrikli scooter gibi çevreci ulaşım araçlarına ilginin de arttığı gözleniyor.

Önümüzdeki haftalarda, özellikle Kurban Bayramı öncesi trafik yoğunluğunun artacağı tahmin ediliyor. Uzmanlar, alternatif ulaşım seçeneklerinin yaygınlaştırılması ve toplu taşımaya yönelik teşviklerin artırılması gerektiğine dikkat çekiyor. Şehirdeki karar vericilerden ise, ‘Yeni dönemde hem esnafı hem de sade vatandaşları koruyacak kapsamlı bir ulaşım politikası üzerinde çalışıyoruz,’ açıklaması geldi. İzmir’in sıcak yaz günlerinde, yolculukların hem cebe hem saate etkisi tartışılmaya devam edecek gibi görünüyor.